Tweede master wordt onbereikbaar voor het gros van de studenten

Afstuderen gaat in deze tijden van crisis gepaard met lastige keuzes. Want hoe overleef je deze crisis het beste? Ontvlucht je hem, ga je een wereldreis maken en lekker na de crisis pas solliciteren? Ga je in de aanval, hard aan de slag met sollicitatiebrieven en hopen dat je geluk hebt? Of ga je nog even verder met studeren, investeren in jezelf omdat als je nu gaat werken er niet uit kan halen wat mogelijk is?

Ik hoor veel studenten om me heen die van die laatste keuze gebruik maken. Ze gaan doorstuderen. Na hun HBO ook nog een universitaire master volgen of misschien zelfs een tweede master beginnen.
Vooral voor de tweede groep, mensen die een tweede studie willen gaan doen, is het belangrijk de ontwikkelingen in de politiek even te blijven volgen. De ambtenaren van minister Plassterk (minster van onderwijs) hebben namelijk een nieuw wetsvoorstel uitgedokterd voor het hoger en wetenschappelijk onderwijs. Een vernieuwing op de zogenaamde 'Wet voor hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek'.

Als ik voor mezelf spreek dan gooit dit flink wat roet in het eten wat betreft mijn studieplanning. Ik kwam naar Groningen om aan de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen (CIW) te beginnen, daarna wilde ik een master Journalistiek doen. Maarja, iedereen weet dat het in de journalistiek niet echt lekker gaat qua banen. Daarom heb ik besloten om eerst een goede basisopleiding te volgen, mijn hele opleiding CIW af te maken dus, inclusief master. Mijn droom is nog altijd om daarna een master Journalistiek te doen, ergens in het land. Mijn studie gaat vlot, dus tijd genoeg om een tweede master te volgen leek me zo. Maar als dit wetsvoorstel aangenomen wordt zal het afgelopen zijn met mijn journalistieke masterambitie, 7000 euro kan ik simpelweg niet opbrengen. Maar wat houdt deze nieuwe regeling nou precies in?

Het is een lang wetsartikel waarbij veel onderwerpen aan bod komen. Zo wordt er bijvoorbeeld gepraat over de medezeggenschap, over de rechten van studenten bij een klacht over het onderwijs, examens, etc, en natuurlijk over het collegegeld. En hier komt de aap uit de mouw.

Op dit moment is het wettelijk collegegeld 1620,- euro per jaar. Het maakt niet uit aan welke universiteit of HBO je studeert, iedereen betaalt hetzelfde bedrag, de rest van de financiering komt vanuit de overheid. Voor veel studenten moet de overheid flink veel bijbetalen. Een student bedrijfskunde is nog niet zo duur met de paar hoor- en werkcolleges die er in de week gegeven worden. Maar je kunt je voorstellen dat er voor een student tandheelkunde flink veel meer wordt bijgelegd door de overheid. Natuurlijk moet iedereen de kans krijgen een opleiding te volgen, het collegegeld van 1620,- euro zal dan ook min of meer gelijk blijven (waarschijnlijk komen er wel weer wat tientjes bij, echter geen duizenden euro's), voor de mensen die zich daarna op studiegebied verder willen ontwikkelen zal de situatie echter anders worden.

Mocht je al een bachelorgraad hebben dan mag je niet nog een bacheloropleiding gaan volgen voor het schamele bedrag van 1620 euro. Hetzelfde geldt voor een tweede master. Natuurlijk mag je wel na je bachelor (universiteit of HBO) een master gaan volgen.
Als je toch een tweede bachelor of master wilt gaan doen dan moet je in plaats van het wettelijk collegegeld het instellingsgeld gaan betalen. De overheid gaat dan niets (of in ieder geval minder) bijdragen aan de tweede studie.

Het instellingsgeld verschilt per opleiding. Hieronder staan enkele voorbeelden (met dank aan de LSVB):
Hogeschool Zeeland: €4.250,-
Hogeschool InHolland: €6.500,-
Fontys Hogeschool: €7.200,-
Hogeschool Utrecht: €7.200,-
Avans Hogeschool: €7.500,-
Universiteit Utrecht: Van €6.000,- tot €10.200,-
Universiteit van Amsterdam: €7.000,-

Instellingscollegegeld bedraagt dus ongeveer 2,5 tot soms ruim 6 keer het bedrag van wettelijk collegegeld. Au, dat doet pijn. Dit betekent namelijk dat veruit de meeste studenten een tweede studie niet meer kunnen betalen. Kom maar op dus met je crisis! Op dit moment is het wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer, die gaat zich er nu over buigen en hopelijk een flink aantal kritische vragen stellen. De invoering zal dus nog wel even op zich laten wachten, maar de kans is aanwezig dat het ineens ingevoerd wordt als jij halverwege je nieuwe opleiding zit. En dat zal dan alsnog cashen worden.

Op zich is deze verzwaring van lasten voor mensen die een tweede studie willen volgen wel begrijpelijk. Elke student heeft de kans een goede opleiding te volgen voor het wettelijk collegegeld, wat maar een fractie is van de kosten die werkelijk met een opleiding gepaard gaan, als ze zo'n opleiding afgerond hebben kunnen ze prima aan de slag. Studenten die nóg meer willen moeten hier zelf maar voor opdraaien.

Wat zijn de opties om deze regeling te ontlopen? Lekker lang doen over je eerste studie (wachten met het inleveren van de scriptie), je ondertussen inschrijven voor je tweede studie en je daar volledig op storten en dan bij beide studies tegelijk afstuderen. Een andere optie is meedoen aan miljoenenjacht en hopen dat je goed gokt.

Toch maar even langs de studieadviseur dus...

Studentredacteur: Laura Wismans